Strona główna | BranżaBhp, czyli jak bezpiecznie przeżyć dzień na budowie

Bhp, czyli jak bezpiecznie przeżyć dzień na budowie

Bhp to dziedzina zajmująca się zapobieganiem występowania wypadków, a także minimalizacją ich skutków. To także zbiór przepisów określający metody i działania mające na celu zapobieganie utracie zdrowia i życia w procesie pracy.

Bhp z punktu widzenia każdego pracodawcy
W kodeksie pracy, w dziale „bhp - Podstawowe obowiązki pracodawcy” możemy przeczytać, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny w zakładzie pracy i jest zobowiązany do ochrony życia i zdrowia swoich pracowników przy zastosowaniu wszystkich możliwych zdobyczy techniki i uwzględnieniu warunków wykonywania pracy oraz wpływu czynników środowiska pracy.

W świetle prawa pracy pracodawca jest zobowiązany przeprowadzić dla pracowników szkolenie bhp stosowne do stanowiska pracy i zagrożeń z nim związanych, a także dostarczyć nieodpłatnie pracownikami środki ochrony indywidualnej.

Środkami ochrony indywidualnej nazywamy rzeczy noszone lub trzymane przez osobę wykonującą pracę w celu jego ochrony przed zagrożeniami związanymi z występowaniem niebezpiecznych bądź szkodliwych czynników.

Do środków ochrony indywidualnej pracownika należą:
  • sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości,
  • środki ochrony głowy, tj. kaski,
  • rękawice i okulary ochronne,
  • środki ochrony słuchu,
  • buty ochronne, używane m.in. z racji możliwości wystąpienia urazów mechanicznych, np. przekłucia stopy,
  • odzież ochronna.
Pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia konserwacji środków ochrony indywidualnej pracownika i zapewnienia ich właściwego działania. Przede wszystkim pracodawca w żadnym wypadku nie może dopuścić do pracy pracownika bez środków ochrony indywidualnej (art. 2373–10 k.p.).

Bhp – prace ciesielskie i impregnacyjne
W trakcie wykonywania prac ciesielskich najczęściej występującymi zagrożeniami są:
  • upadki z wysokości,
  • urazy spowodowane okaleczeniem ostrymi narzędziami, np. pilarkami,
  • narażenie na wdychanie pyłów drewna (pył powstający przy cięciu drewna twardego, np. dębiny i buczyny ma działanie rakotwórcze!),
  • narażenie na czynniki chemiczne stosowane przy impregnacji drewna.
Szczegółowe przepisy regulujące zasady bezpieczeństwa i higieny pracy zamieszczone są w odpowiednich rozporządzeniach:
  • rozporządzeniu ministra infrastruktury z 6.02.2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003, nr 47, poz. 401),
  • rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 28.05.1996 r. w sprawie prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby (Dz.U. 1996 nr 62, poz. 288).
Zgodnie z tymi rozporządzeniami cieśle powinni być wyposażeni w zasobniki na narzędzia ręczne, uniemożliwiające ich wypadanie oraz nieutrudniające swobody ruchów. Wszystkie prace montażowe winny być wykonywane przez minimum dwie osoby. Jeden pracownik może przenosić elementy o długości nieprzekraczającej 4 m i których waga nie przekracza 30 kg. Ręczne podawanie w pionie elementów długich, jak bali czy desek, jak również praca na drabinach jest dozwolona jedynie do wysokości 3 m.

Osoby zajmujące się impregnacją drewna na budowie powinny być zaopatrzone w środki ochrony indywidualnej, tj. odzież ochronną, rękawice itp. Przed rozpoczęciem impregnacji osoby te powinny natrzeć odkryte miejsca ciała kremem ochronnym. W miejscu wykonywania robót impregnacyjnych i odgrzybieniowych powinna znajdować się apteczka podręczna, zaopatrzona w szczególności w środki przeciw oparzeniom i zatruciom oraz środki opatrunkowe. Miejsca szczególnie niebezpieczne należy zabezpieczyć ogrodzeniami i zaopatrzyć w odpowiednie tablice ostrzegawcze.

W czasie wykonywania robót impregnacyjnych i odgrzybieniowych:
  • metodą iniekcji – należy przestrzegać przepisów dotyczących robót z urządzeniami ciśnieniowymi;
  • metodą bandażowania – należy stosować pędzle do nanoszenia impregnatów przed przygotowaniem bandaży;
  • metodą suchej impregnacji – należy miejsce jej stosowania zabezpieczyć przed przeciągami.
W czasie wykonywania robót metodą powlekania i natrysku szczotki i pędzle oraz końcówki urządzeń natryskowych powinny być osadzone na trzonkach z osłonami zapobiegającymi ściekaniu impregnatu na ręce pracownika.

W trakcie impregnowania drewna metodą zanurzeniową załadowywanie i wyładowywanie drewna z wanien i basenów powinno być zmechanizowane, zaś wanny i baseny po napełnieniu drewnem powinny zostać przykryte.

Wchodzenie do basenów i wanien w celu wykonania prac konserwacyjnych jest dopuszczalne wyłącznie po opróżnieniu i przewietrzeniu tych basenów i wanien, a wchodzący pracownicy powinni być asekurowani i zabezpieczeni linką bezpieczeństwa.

Duże zagrożenie ciężkimi wypadkami występuje podczas obsługiwania pilarek łańcuchowych i tarczowych. Szczególnie zabronione jest:
  • używanie pilarki do momentu osiągnięcia przez nią pełnych obrotów (nie wolno rozpoczynać cięcia drewna natychmiast po włączeniu silnika),
  • cięcie pilarką, która nie jest zaopatrzona w kaptur ochronny, osłonę dolnej tarczy piły i elementu napędu,
  • dopuszczenie do pracy osób bez przeszkolenia.
Praca przy użyciu pilarki łańcuchowej jest niebezpieczna dla pracownika również z powodu możliwości wystąpienia choroby wibracyjnej podczas jej użytkowania.

Bhp – prace dekarskie
Prace dekarskie wiążą się z szeregiem zagrożeń wynikających między innymi z:
wykonywaniem pracy na wysokości, a po części na skraju dachu,
  • poruszaniem się po powierzchniach stromych,
  • używaniem ognia do zgrzewania materiałów bitumicznych lub podgrzewania mas bitumicznych,
  • wydzielaniem się szkodliwych substancji podczas podgrzewania mas bitumicznych,
  • oślepieniem spowodowanym odbiciem światła od powierzchni blaszanych,
  • używaniem materiałów z ostrymi i wystającymi krawędziami
Przez pojęcie pracy na wysokości rozumie wszelkie działania wykonywane na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0 metra nad poziomem podłogi lub gruntu. Jeśli jednak powierzchnia ta jest otoczona ze wszystkich stron do wysokości co najmniej 1,5 m ścianami lub wyposażona jest w stałe konstrukcje lub urządzenia chroniące człowieka przed upadkiem, to prac takich nie zalicza się do robót na wysokościowych1.

Zgodnie z danymi GUS, ponad 30% wypadków przy pracy stanowią upadki z wysokości. Dlatego też z uwagi na duży stopień zagrożenia życia i zdrowia pracowników muszą być zachowane szczególne środki ostrożności.

W trakcie wykonywania prac dekarskich na dachach płaskich należy obowiązkowo używać sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości (np. szelki ochronne), a także dostosowanego obuwia roboczego chroniącego stopy przed przebiciem ostrymi przedmiotami. W przypadku braku attyk lub balustrad należy stosować bariery ochronne lub linowe montowane w obwodzie dachu w odległości co najmniej 1 m od krawędzi dachu.

W przypadku pracy na dachach stromych należy zastosować środki ochrony zbiorowej, tj. rusztowania ochronne. Każdy pracownik winien być zaopatrzony w szelki ochronne zapobiegające upadkowi z wysokości. W przypadku gdy zachodzi konieczność przemieszczania stanowiska pracy w pionie, linka bezpieczeństwa szelek bezpieczeństwa powinna być zamocowana do prowadnicy pionowej za pomocą urządzenia samohamującego. Długość linki bezpieczeństwa szelek bezpieczeństwa nie powinna być większa niż 1,5 m. Amortyzatory spadania nie są wymagane, jeżeli linki asekuracyjne są mocowane do linek urządzeń samohamujących, ograniczających wystąpienie siły dynamicznej w momencie spadania, zwłaszcza aparatów bezpieczeństwa lub pasów bezwładnościowych.

Przemieszczane w poziomie stanowisko pracy powinno mieć zapewnione mocowanie końcówki linki bezpieczeństwa do pomocniczej liny ochronnej lub prowadnicy poziomej, zamocowanej na wysokości około 1,5 m wzdłuż zewnętrznej strony krawędzi przejścia.

Osoby korzystające z urządzeń krzesełkowych, drabin linowych lub ruchomych podestów roboczych powinny być dodatkowo zabezpieczone przed upadkiem z wysokości za pomocą prowadnicy pionowej, zamocowanej niezależnie od lin nośnych drabiny, krzesełka lub podestu. Powinna ona być naciągnięta w sposób umożliwiający przesuwanie w górę aparatu samohamującego, a także zabezpieczona przed odchylaniem się większym niż o 2 m. Urządzenia zabezpieczające przed odchylaniem się lin powinny umożliwiać przesuwanie się urządzenia samohamującego. Długość linki bezpieczeństwa, łączącej szelki bezpieczeństwa z aparatem samohamującym, nie powinna przekraczać 0,5 m.

W przypadku prowadzenia prac dekarskich należy zapewnić bezpieczeństwo również osobom przebywającym lub przechodzącym wokół budynku, na którym są one prowadzone. Związane jest to z możliwością spadania narzędzi bądź materiałów budowlanych. Należy zatem wyznaczyć strefę niebezpieczną, która powinna mieć szerokość co najmniej 1/10 wysokości budynku, nie mniej jednak niż 6 m. W strefie miejskiej strefa taka może być zmniejszona pod warunkiem zastosowania rozwiązań technicznych lub organizacyjnych zabezpieczających, np. rusztowania z odpowiednio przytwierdzonymi siatkami zabezpieczającymi. Wejścia do budynków oraz inne przejścia powinny być zabezpieczone daszkami ochronnymi zamontowanymi pod kątem 45o w kierunku źródła zagrożenia na wysokości nie mniejszej niż 2,4 m. Szerokość daszka w miejscach przejścia winna być o 0,5 m większa z każdej strony w porównaniu z szerokością przejścia/przejazdu.


Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów bhp
Jak wcześniej wspomniałam, pracodawca obowiązany jest do zapewnienia bezpieczeństwa na stanowiskach pracy, a także dbania o zdrowie pracowników. Zgodnie z kodeksem pracy pracownik ma prawo do zaprzestania wykonywania swoich obowiązków (po uprzednim powiadomieniu przełożonego) w przypadku, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bhp i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia lub wykonywana przez niego praca grozi niebezpieczeństwem innym osobom (art. 210 k.p.). W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia pracownika ma on prawo do przerwania pracy i oddalenia się w bezpieczne miejsce (art. 2092 k.p.). Za zaniedbanie swoich obowiązków z zakresu bhp pracodawca ponosi odpowiedzialność:
  • wykroczeniową – wynikającą z art. 283 k.p.,
  • karną – art. 220 i 221 k.k.,
  • cywilną – art. 415, 429, 430 i 435 k.c.
W krzywym zwierciadle
Któż z nas nie słyszał dowcipów o blondynkach, o Jasiu czy też o babie i jej wizytach u lekarza. O branży budowlanej funkcjonuje również wiele dowcipów.

Robotnik krzyczy do majstra:
– Majster, Edek spadł z rusztowania!
– To mu wyjmijcie ręce z kieszeni... Będzie wypadek przy pracy.
Jest to tylko dowcip, ale niestety rzeczywistość jest taka, że przestrzeganie zasad bhp na budowach jest dość mizerne. Jako pracodawcy dostarczamy swoim pracownikom sprzęt do ochrony indywidualnej („tam leżą szelki”), informujemy ich o niebezpieczeństwie („musisz uważać, żeby nie spaść”) oraz o konieczności przestrzegania przez nich przepisów bhp („stary – tylko nie pij w pracy”).

A tak na poważnie, to stosujemy te przepisy, które są dla nas użyteczne, a przede wszystkim nie stosujemy tych zabezpieczeń, które w naszym mniemaniu „spowalniają i utrudniają” pracę. Ale pamiętajmy o konsekwencjach! Nie chodzi o tysiąc czy trzy tysiące złotych kary – gorsza jest świadomość, że przez nasze zaniedbanie kolega z pracy będzie niepełnosprawny do końca życia, lub też, co gorsza, stracił je przez nas.

1 Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych warunków bhp, z późn. zm.

Monika A. Tomaszewska-Rzęsista

Źródło: Dachy, nr 2 (133) 2011



CZYTAJ WIĘCEJ

Bezpieczeństwo pracy na dachach
Bezpieczeństwo od pierwszego kroku na dachu
Systemy zabezpieczeń przeciwśnieżnych. Bezpieczeństwo dla domu i mieszkańców
Fire Guard Bezpieczeństwo pożarowe budynków
Bezpieczeństwo i ciepło
Dachy - wymagania bezpieczeństwa pożarowego
Pod bezpiecznym skrzydłem
Bezpieczny i lekki. Dach z Ecotherm Topline XR
Siatki bezpieczeństwa
Luksusowa marka pod bezpiecznym dachem
Uwaga, niebezpieczeństwo!
Jak bezpiecznie obchodzić się z butlami na gaz?
Brak zabezpieczeń przyczyną śmierci
Rażące naruszenia przepisów bhp przyczyną śmierci dekarza
Pod bezpiecznym skrzydłem Okna dachowe Fakro
Inteligentny system zabezpieczeń dla dachu. System Delta-Foxx
Prawidłowa wentylacja - bezpieczeństwo i komfort
Zabezpieczenia przeciwśnieżne
System zabezpieczający
Zabezpieczenia przeciwśniegowe
Wypadek śmiertelny przy wykonywaniu prac na rusztowaniu
Śmiertelny upadek z dachu - Przyczyna śmierci: brak zabezpieczeń
Śmierć dekarza wskutek upadku z dachu - Upadek do niezabezpieczonego otworu
Dachowe bariery wolnostojące



DODAJ KOMENTARZ
Wymagane: Zaloguj się aby dodać komentarz > Zaloguj się